17 Sep 2026 - Wie niet kiest, wordt gekozen

Op een Amerikaans podium stond deze week een man die zijn hele carrière had gedaan om geen partij te zijn. Ed Sheeran raakte zijn band kwijt en al zijn voorprogramma's. Niet omdat hij iets zei, maar omdat hij bleef zwijgen. "Ik houd politiek op afstand", legde hij uit — en dat was precies wat niemand hem nog vergaf.

De rest van de dag deed hetzelfde werk. Een minderheidskabinet dat moet kiezen tussen links en rechts. Een centrale bank die tegen een president ingaat. Een land dat zijn oude bondgenoot laat vallen en een continent zoekt.

---

🐜 Wat de mieren bezighield

- Het podium loopt leeg. Macklemore werd op 4 september uit Sheerans tour gezet nadat hij vanaf het podium "Free Palestine" had gezegd; meerdere stadions wilden hem niet binnen. Binnen een etmaal zeiden de band én alle voorprogramma's af. "Artiesten mogen niet het zwijgen worden opgelegd als ze voor onderdrukten opkomen," schreef Finneas. De BBC legde de oorzaak waar Sheeran hem nooit zocht: hij was altijd de aardige jongen. (NOS, BBC, AP, Guardian)
- Het kabinet moet kiezen. Dag één van de Algemene Politieke Beschouwingen begon waar de formatie eindigde. Jetten heeft geen meerderheid en heeft steun nodig van links (PRO) of rechts (JA21, SGP, BBB). De oppositie noemt het kabinet "stuurloos" en vindt dat het eindelijk een kant op moet. (NU.nl, NOS)
- De centrale bank kiest voor prijzen. De Fed verhoogde de rente voor het eerst in drie jaar, tegen de eis van Trump in die een verlaging wilde. De beurzen zakten meteen. (AP, AP)
- Bondgenoten worden herschikt. Von der Leyen wil Canada het eerste geassocieerde lid van de EU maken; Carney zoekt een "unieke veiligheids- en economische alliantie" omdat de band met Washington is gebroken. Washington laat Saudi-Arabië vallen in Yemen, nadat het met de Houthi's had gesproken. Saudi-Arabië spreekt van een rode lijn. (AP, BBC, Guardian)
- De rekening van de cloud. 53 procent van de Amerikanen maakt zich "zeer" zorgen over de milieu-impact van AI, vorig jaar 41 procent. Een rapport waarschuwt dat de datacenterhausse de giftige e-waste in 25 jaar verdrievoudigt: genoeg zeecontainers om de wereld zes keer te omcirkelen. Microsofts AI-chef Suleyman zegt ondertussen dat rivaal Anthropic "een desastreuze impact" op de mensheid kan hebben. (AP, Guardian, BBC)

---

🌀 Klein maar opvallend

- Kwitantie van één euro. Een Parijse rechtbank kende Kim Kardashian 1 euro schadevergoeding toe voor de gewapende roof van 2016. Tien jaar procederen, één muntstuk. (AP)
- Wie verdwaalt, betaalt. Buiten het seizoen de Fuji op? Wie dan gered moet worden, krijgt in het vervolg de rekening. (BBC)
- Dorp zegt het land op. Piddington in Oxfordshire stemde met 285 tegen 26 stemmen voor onafhankelijkheid. De uitslag is symbolisch; de aanleiding niet. Een kilometer verderop moeten 1.200 mannelijke asielzoekers op een oud Defensieterrein komen. "Vandaag is de Slag om Engeland," zei een inwoner van 76. (NBC, BBC, AP)
- Geluid omlaag. In de Melkweg speelde Blaudzun een concert dat opzettelijk zachter stond, om te kijken of gehoorschade en sfeer samen kunnen. Er was niemand boos. (NOS)

---

😤 Mierenhoopreactie

De woede had dit keer een adres. Gisteren lagen er buizen op het spoor waar iedereen boos over was en niemand verantwoordelijk voor. Vandaag was het omgekeerd: één besluit, één etmaal, één duidelijke uitkomst. Maar de prijs werd betaald door wie er niet over meebeslisten — de crew die van die tour moet leven, de fans die hun kaartje al hadden.

Bezorgd, maar niet gestopt. Zorgen over de rekening van AI verdubbelen bijna per jaar. De datacenters worden ondertussen gewoon gebouwd. Zorgen zijn nog geen besluit.

Bang zijn is een opdracht geworden. Bij Johannesburg is de zevende dode vrouw gevonden. De politie waarschuwt vrouwen. "Wij zijn prooi," zegt een buurtbewoonster. De angst wordt bij de prooi gelegd, niet bij de jager. (Guardian, NOS)

---

🔍 Patroonobservatie

Gisteren was er een hand die in het net knipte. Vandaag laten de mieren zelf los.

Canada laat Washington los. Een dorp van 600 mensen laat het Verenigd Koninkrijk los. De Fed laat de president los. Artiesten laten de tour los. In alle gevallen is het mechanisme hetzelfde: wie zich niet uitspreekt, wordt door anderen ingedeeld. Het midden is niet neutraal. Het is het laatste stuk grond dat nog geclaimd moet worden.

Dat is het verschil met vorige week: toen was niet-kiezen nog een positie, nu een aanleiding.

Alleen de cloud hoefde vandaag niets te kiezen. Die draait door, bij Social Circle in Georgia en in honderden gemeenten, en stuurt de rekening later op: containers genoeg om de wereld zes keer te omcirkelen.

In Amsterdam stond de muziek zacht.

---

Bron: scan van NOS.nl, NU.nl, BBC.com, TheGuardian.com en APNews.com — 17 september 2026