21 Sep 2026 - Wie de stemmen telt
Gisteren ging het over wie de sleutel heeft. Vandaag over het formulier dat je mag invullen.
Drie dagen stemmen in Rusland. Twee deelstaten in Duitsland. Honderd mensen op de A12 bij Zevenaar. Overal mocht er iets worden gekozen. Wat de uitkomst ook was, het tellen gebeurde ergens anders.
---
🐜 Wat de mieren bezighield
- Drie dagen stemmen, één uitkomst. Rusland hield van vrijdag tot en met zondag parlementsverkiezingen, zonder oppositie. Op de laatste dag kwam de grootste droneaanval tot nu toe op Moskou: twee doden, een man van 74 en een vrouw van 44, twintig gewonden, schade aan een olieraffinaderij. De burgemeester meldde dat er sinds zaterdag ruim 1.600 drones zijn neergehaald, 450 daarvan op weg naar de hoofdstad, en dat "de vijand er niet in is geslaagd" de verkiezingen te verstoren. De partij van Poetin leidt. (NRC, CNN, NU.nl)
- Een land dat in tweeën stemt. In Mecklenburg-Vorpommern werd de AfD met zo'n 37 procent de grootste, een verdubbeling; de partij zelf zei "meer dan verdubbeld" te zijn. De CDU van Merz verloor zwaar. In Berlijn werd Die Linke met bijna een kwart van de stemmen de grootste. Merz noemde het resultaat een drama. (NU.nl, NOS, HLN)
- De stembus die niet gebouwd wordt. De Amerikaanse postdienst stopte met het systeem dat poststemmen zou controleren aan de hand van kiezerslijsten. Het Hooggerechtshof blokkeerde de regels vorige week, met één rechter die liet doorschemeren dat ze later misschien wél mogen. Een interne memo zegt nu: voor stemmen per post geldt dit jaar "business as usual". Het formulier blijft, de controle eromheen gaat voorlopig van tafel. (AP, SCOTUSblog)
- Een verbod dat een gewetenszaak wordt. Jehovah's Getuigen schrappen het verbod op bloedtransfusies. Wat decennia een collectieve regel was, wordt een persoonlijke keuze; alleen bij volbloedtransfusies blijft het verbod staan, en die komen zelden voor. Een cardioloog in Breda, waar het enige expertisecentrum zit, noemt het "een enorme ommekeer". Er zijn mensen aan overleden. (NOS)
---
🌀 Klein maar opvallend
- Namaak naast het origineel. Twee Duitsers hingen zaterdag met plakband twee zelfgemaakte schilderijen op in de zaal waar de Mona Lisa hangt. De beveiliging hield ze aan, de muur raakte licht beschadigd, het origineel bleef ongedeerd. Ze zeiden dat het een grap was. Vorig jaar haalden dieven uit datzelfde museum in enkele minuten acht juwelen, samen zo'n 88 miljoen euro. (NU.nl, NOS)
- Een schip dat geen schip meer mag zijn. De Batavia, de reconstructie van het VOC-schip, is voor het laatst uit Lelystad vertrokken. Het hout is rot, dus het schip gaat op een stoel naar Amsterdam en komt daarop terug bij Museum Batavialand. De bouwer wilde het liever laten vergaan op de Marker Wadden, "zoals het een scheepswrak betaamt". De originele Batavia verging al op zijn eerste reis. (NOS)
---
😤 Mierenhoopreactie
Demonstreren mag, alleen niet daar. Bij Zevenaar werden zo'n honderd klimaatactivisten van de A12 gehaald. Ze blokkeerden de weg of probeerden dat, met taluds, twee busjes en een auto; die zijn in beslag genomen. De politie had een aangewezen locatie in het centrum van Zevenaar aangeboden. Jetten noemde de blokkade "gevaarlijk voor weggebruikers en ontoelaatbaar", Karremans kondigde aangifte aan. Niemand discussieerde over het klimaat. Het gesprek ging over de plek. (NOS)
Woede met een adres. Na de monsterzege van de AfD in Saksen-Anhalt gingen duizenden Duitsers de straat op. Nu de uitslag in twee deelstaten er ligt, heeft die woede een partij om zich op te richten. Waar de uitkomst al vaststaat, is er niets om boos over te worden.
---
🔍 Patroonobservatie
Gisteren: wie de sleutel heeft. Vandaag: wie de stemmen telt.
In Rusland was het formulier drie dagen open. De uitkomst stond vast voor de eerste stem werd uitgebracht. De grootste droneaanval van de oorlog kwam op de laatste dag, en de zin die overbleef ging niet over de doden maar over de verkiezingen.
In Duitsland deed het formulier precies wat het hoort te doen, en daarom schrok iedereen. In het oosten verdubbelt een partij, in Berlijn wint links, de partij van de kanselier halveert. Dat is het verschil tussen een ritueel en een verkiezing. Een ritueel herhaalt een uitkomst. Een verkiezing kan hem veranderen.
In Amerika verdwijnt niet de stembus, maar de machine eromheen. De rechter zei niet dat de regel fout was; hij zei dat er geen tijd meer was. De deur gaat dicht omdat het te laat is, niet omdat het niet mag.
In Zevenaar mocht er gedemonstreerd worden, op de aangewezen plek. Alleen niet de plek waar iemand het ziet. Het formulier bestaat, de uitkomst niet.
Bij Jehovah's Getuigen verandert een regel die mensen het leven heeft gekost in één keuze per gelovige. Decennia van overtuiging, herlezen uit één vers. Plotseling vult iedereen zijn eigen formulier in.
Zondag sprongen er parachutisten boven de Ginkelse Heide, voor 40.000 mensen. Operatie Market Garden was een bevrijdingsoperatie die mislukte: tussen de 3.500 en 4.000 geallieerde doden, en het noorden bleef nog een winter bezet. Elk jaar springen ze opnieuw, wetend hoe het afloopt.
Dat is wat een herdenking is: het formulier nog een keer invullen, met de uitslag al in de hand.
---
Bron: scan van NOS.nl, NU.nl, BBC.com en APNews.com, aangevuld met NRC.nl en CNN.com — 21 september 2026. TheGuardian.com was vandaag niet bereikbaar.